BİR FAZLI ASENKRON MOTORLARIN ÇEŞİTLERİ, YAPISI
VE
ÇALIŞMA PRENSİBİ

Genellikle üç fazlı alternatif akımın bulunmadığı yerlerde veya küçük güçlü olduklarından işyerlerinde bir fazlı kolon hattına bağlanırlar Bir fazlı asenkron motorlar, küçük iş tezgahları ile buzdolabı, çamaşır makinası, küçük su pompalan, mikser, vantilatör, aspiratör, teyp, pi¬kap, traş makinası, vb. yerlerde kullanılır. Kalkınma akımları fazla ol¬duğundan çoğunlukla 1/8, 1/6, 1/4, 1/2, l, 1/5 ve 2 HP gibi küçük güçler¬de imal edilir.
l

- BİR FAZLI MOTORUN ÇEŞİTLERİ:
a) Yardımcı Sargılı Asenkron motorlar
I) Direnç yolvermeli
II) Kondansatör yolvermeli
1- Tek kondansatörlü
2- Çift kondansatörlü III) Daimi kondansatörlü
b) Üniversal (Seri) motorlar
c) Yardımcı kutuplu (Gölge kutuplu) asenkron motorlar
d) Repülsiyon motorlar
e) Relüktans motorlar
f) Küçük senkron motorlar
a) Yardımcı sargılı bir fazlı asenkron motorların yapısı ve çalınma prensibi:

I) Yapısı:
Bir fazlı 3'ardımcı sargılı asenkron motorlar; a) Stator, b) Rotor,
c) Gövde ve Kapaklar, d) Santrifüj Anahtar olmak üzere dört kısımdan oluşur.
a)Stator: Üç fazlı asenkron motorlarda olduğu gibi bir fazlı motor-larda da stator ince silisli sacların iç yüzlerine presle oyuklar açılıp paketlenmesiyle meydana gelmiştir. Oyuklar içerisine, hem birbirine karşı hem de statora karşı yalıtılmış Ana Sargı ve Yardımcı Sargı sarılır. Motorun çalışmaya başladığı ilk anda ana ve yardımcı sargı devreye so-kulur. Motor normal devrinin % 75'ine ulaştığında yardımcı sargı, santrifüj anahtar aracılığı ile devreden çıkartılır. Daha sonra motor ana sargı ile çalışmasına devam eder.
b) Rotor: Silisli sacların dış yüzüne presle oyuklar açılmış ve birleş¬tirilerek sac paket oluşturulmuştur. Rotor oyuklarına, iki ucundan kısa-devre edilmiş alüminyum rotor çubukları enjeksiyon yöntemi ile yerleş¬tirilip daha sonra bu sac paket, bir mü üzerine sıkıca takılarak rotor meydana getirilmiştir.
c) Gövde ve Kapaklar: Küçük ev aletlerinde kullanılan motorlarda gövde düz yüzeyli olarak, orta güçlü motorlarda ise gövde çıkıntılı yü¬zeyli olarak yapılır. Genellikle gövdeye saplamalarla tespit edilen ka¬pakların içerisine açılan yataklara rotor mili üzerine geçirilmiş rulman¬lar yerleştirilir.
d) Santrifüj Anahtar: Motorun ilk kalkınma anında normal devrinin % 75'ine ulaşınca yardımcı sargıyı devreden çıkartan santrifüj anahtar, motorun içerisine yerleştirilir.
İki kısımdan meydana gelen sant¬rifüj anahtarın duran kısmı kapak içe¬risine, hareketli kısmı ise rotor miline monte edilir. Duran kısımda bulunan iki kontak, motor çalışmazken kapalı durumdadır ve yardımcı sargıyı devre¬ye sokar. Motor normal devrinin %75'ine ulaştığında ise hareketli kı¬sım, merkezkaç kuvveti n-etkisi ile dı¬şarı doğru çekilerek kontak üzerindeki basıncı kaldırır. Bu ise bir yay vasıtası ile tekrar eski konumuna gelerek kontağı kapatır. Bu sırada kontak açı¬larak yardımcı sargı devreden çıkar. Motor durduğunda ise bir yay vasıtası ile tekrar eski konumuna gelerek kontağı kapatır.
Bazı şeyler ziyaretçiler için gizlidir. Lütfen görmek için kayıt olun yada giriş yapın.